Yenidoğan Bebeklere Yapılan Rutin Testler
Kan Şekeri
Yeni doğan bebeklerde doğum hadisesinin yorgunluğu nedeniyle kısa süreli olarak kanda şeker düzeyinin düşmesi demek olan hipoglisemi durumu yaşanabilmektedir. Yeni doğan bebek vakit kaybetmeksizin hemen annesini emdiğinde/erken beslendiğinde kanındaki şeker düzeyi normale gelir kolaylıkla. Ama bebek erken doğmuşsa, üşümüşse, biraz oksijensiz kalmışsa, anne karnında iyi beslenememişse ve de eğer annede diyabet hastalığı varsa, anneye doğum anında serum takılıp fazlaca glikoz verildiyse bu kan şekeri düşüklüğü uzun sürebilir. Bu nedenle yeni doğan bebeğin hekimi herhangi bir şüphesi olduğunda kan şekerine bakacaktır. İlk 24 saat içerisinde kandaki şeker düzeyi 40–60 mg/dl, 1. günden sonra da 50–90 mg/dl düzeyinde olmalıdır. Bu değerler çocuklarda 60–100 mg/dl, erişkinlerde ise 70–105 mg/dl arasıdır.
Hematokrit
Yeni doğan bebeklerin cildi normalde pespembedir. Bazı bebeklerin cildi ilk saatler içerisinde çok daha koyu ise, bebeğin hekimi kanın katı kısmında bir artış olup olmadığını merak edecektir. Çok ince bir tüpe kan alıp, bu kanı santrifüjde çevirdiğimizde, kanın katı ve sıvı kısımlarını ayırmış oluruz, kandaki katı kısım oranına hematokrit deriz. Çok kilolu bebeklerde, ikiz bebeklerde, annede diyabet varsa, tiroit bezi az çalışıyorsa, bebekte doğuştan bazı hastalıklar varsa hematokrit değeri çok yükselebilir. Hekim, şüphe ettiği bebeklerde hematokrit değerini ölçmek isteyecektir.
Doğuştan Kalça Çıkığı
Yeni doğan bebeklerde doğuştan kalça çıkığı olup olmadığı muhakkak araştırılacaktır. Eğer kalça çıkığından şüphe edilirse, tedavinin erkenden planlanması, bebeğin ilerleyen zamanda problem yaşamasını önleyecektir. Bebekler 1 yaşına gelene kadar rutin muayeneler sırasında doğuştan kalça çıkığı yönünden izlenirler. Kalça ekleminde hareket kısıtlılığı varsa, üç aydan ufak bebeklerde kalça ekleminin ultrasonu, daha büyük bebeklerde röntgen grafileri, teşhis amaçlı olarak istenir.
Radyologlar kalça ultrasonu yaptıklarında kalça ekleminin oluşumunu ve stabil olup olmadığını görebilmekte ve üç aylıktan küçük bebeklerde kalçanın gelişimini 4 tipe ayırarak değerlendirebilmektedirler.
• Tip I kalça ekleminde her şey normaldir.
• Tip II kalça eklemi, üç aylıktan ufak bebeklerde kalça ekleminin geç olgunlaşacağını belirtir, tekrar ultrason çekilmesi gerekebilir.
• Tip III kalça eklemi doğuştan kalça çıkığını,
• Tip IV kalça eklemi doğuştan yüksek düzeyde kalça çıkığını gösterir.
Doğuştan kalça çıkığı saptanan bebekler ortopedi takibinde olacaklardır.
İşitme Testi
Dış dünyadan kaynaklanan sesleri işleyip beyne yollayan içkulak, ilginç bir özellik gösterir ve kendisi de ses üretir. İç kulağın içerisinde yer alan titrek tüylü hücrelerin oluşturduğu yapıda ortaya çıkan gevşeme ve kasılma hareketleri sırasında, düşük frekanslı bir ses oluşur. Bu sese otoakustik emisyon (OAE), yani kendiliğinden oluşan akustik yayılım adı verilir. Kendiliğinden oluşan OAE seslerinin mevcut olup olmadığının belirlenmesi, yenidoğan döneminde uygulanan işitme testlerinin temelini oluşturur. Yenidoğan işitme testi sırasında bebeğin dışkulağına bir ses alıcısı yerleştirilir ve içkulakta oluşan düşük frekanslı seslerin varlığı araştırılır.
Yeni doğan bebeklerin % 80’inde OAE mevcuttur ve yenidoğan işitme testi sırasında OAE saptanması, bebekte doğuştan bir sağırlığın mevcut olmadığını ispatlar. OAE saptanamadığında ise iki ihtimal mevcuttur, ya bebek tamamen normaldir ya da gerçekten doğuştan sağırlık mevcuttur. Bu
ayrımı, bebeği takibi altına alacak olan KBB hastalıkları uzmanı yapacaktır. Yeni doğan bebekler, üçüncü ay bitmeden işitme testinden geçmeli ve tedavi gerektiren, doğuştan işitme sorunu olan bebekler hemen tedavi edilmelidirler.
Sarılık Aşısı
Yeni doğan her bebeğe ilk yapılan aşı B tipi sarılık aşısıdır. Bebek doğunca daha ilk gün B tipi sarılık aşısı yapılır, aşı bebek 1 aylık olunca da tekrarlanır. Bebeklere doğar doğmaz B tipi sarılık aşısının hemen yapılmasının sebebi, bebeğe eğer virüs taşıyorsa, annesinin bile doğum anında B tipi sarılık virüsünü bulaştırabilecek olmasıdır. Eğer bebeğin annesi B tipi sarılık virüsü taşımaktaysa, bebeğe aşının yanı sıra B tipi sarılık immünglobulini yani antikoru da yapılır. Böylece vakit kaybetmeden hazır antikorlara kavuşan bebek, anneden virüs gelse de virüsü yenebilir.
K Vitamini
K vitamini, erişkinlerde gıdalarla günde 50 ila 100 mikrogram miktarında alınması gereken ve eksikliğinde pıhtı oluşumunun sekteye uğradığı bir besin öğesidir.
Tipik bir vitamindir K vitamini, hayatın devamının sağlanabilmesi için besinlerle alınması gereken, mutlak eksikliğinin hayati tehlikeler yaratabildiği bir gıda öğesi.
K vitamini, vücuttaki pıhtılaşma faktörlerinin karaciğerde aktif hale gelmelerini sağlayan bir grup bileşiğin genel adıdır.
Vücudumuzda K vitamini eksikse, bir yerimiz kesildiğinde oluşan kanama zor durur ya da vücudumuzda kolay iç kanamalar gözlenebilir.
K vitamini yağda eriyen ve böylece vücutta depolanabilen bir vitamindir.
K vitaminini enteresan yapan, yeşil sebzeler, baklagiller ve balık gibi gıdalarla alınabildiği gibi bağırsakta yaşayan yararlı bakterilerce de vücut içerisinde üretilmesidir. Gerçekte ihtiyacımız olan K vitamininin en az yarısını, kalınbağırsakta bizimle birlikte yaşayan yararlı bakteriler üretip vücudumuzun emrine sunarlar. Şu an siz bu kitabı okurken bağırsağınızdaki yararlı bakteriler sizin için K vitamini üretiyorlar!
İşte tam bu noktada K vitamini eksikliği açısından en hassas grubu, yeni doğan bebeklerin oluşturduğunu görüyoruz.
Yeni doğan bebeklerin bağırsaklarında K vitamini üretip hizmete sunan bakteriler henüz oluşmadığından, hekimler yeni doğan bebeklerin vücudunda yeterince K vitamini bulunmadığına
inanırlar.
Yeni doğan bebeklere dışarıdan K vitamini verilmediğinde yeni doğan bebeklerde kolay kanamaların olabileceğinden korkarlar. Böylesi kolay kanamalar tüm yeni doğan bebeklere düzenli
olarak K vitamini henüz verilmediği dönemlerde gözlenmekteydi zaten. Bu nedenle ülkemizde her yeni doğan bebeğe 1 mg K vitamini kas içine iğne yapılarak verilmekte ve böylece vitamin
eksikliğine bağlı kanamaya eğilim durumunun önüne geçilmektedir.
Tüm dünyada yeni doğan bebeklere K vitamini verilir, bu bebeklere verilen ilk vitamindir.
Yenidoğan Sünneti
Yenidoğan bebeğin ilk günler içerisinde sünnet edilmesi kararı alınabilir. Sünnet işlemiyle ilgili detaylı bilgilere SÜNNET bölümünde ulaşabilirsiniz.
Get Bebekli Günler’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
