Hayat Çemberi | Özge Zehir, 2026. Tuval üzerine yağlı boya, impasto. 70 × 100 cm.
PEKİ YA O?
Kanseri nereden anlatmaya başlasam, bilmiyorum.
Belki size birkaç soru sorarak başlamalıyım.
Düşünün ki bütün bir kış boyunca yaz tatilini beklediniz. Aylarca hayalini kurduğunuz o günler sonunda geldi. Denize girdiniz, sevdiklerinizle vakit geçirdiniz. Sonra evinize döndünüz.
Ve kanser olduğunuzu öğrendiniz. Üstelik vücudunuzun birçok yerine yayılmış bir kanser.
Peki ya o tatil, hayatınızın son tatiliyse?
Bunu önceden bilseydiniz neleri farklı yapardınız? Denize son kez girdiğinizi bilseydiniz sudan çıkmak ister miydiniz? Sevdiklerinize sarılırken bunun son sarılışlarınızdan biri olabileceğini bilseydiniz, onları bırakabilir miydiniz?
Doktorunuz size hastalığınızın ileri evrede olduğunu söylediğinde ne düşünürdünüz? Önünüzde acılı bir tedavi süreci var. İyileşme ihtimaliniz düşük. Yine de o acıları çekmek ister miydiniz? Bir ihtimale tutunur muydunuz? Yoksa geriye kalan zamanınızı hastane odalarından uzakta geçirmek mi isterdiniz?
Peki, bunu sevdiklerinize söyleyebilir miydiniz?
Bir başka hayat düşünün. Çocuklarını, torunlarını görmek için memleketinden gelmiş yaşlı bir insan. Belki birkaç güzel gün geçirecek, ailesiyle hasret giderecek, sonra evine dönecek.
Ama rutin bir kontrol sırasında kanser olduğunu öğreniyor. Üstelik hastalık öylesine ilerlemiş ki tedavi seçenekleri artık çok sınırlı.
İnsan, çocuklarını görmeye geldiği bir yolculukta kendi ömrünün sonuyla karşılaşacağını nereden bilebilir? O andan sonra onlara bakarken ne düşünür? Bir daha görebilecek miyim, diye mi sorar kendine?
Bir de kanseri yenmiş bir insan düşünün. Erken teşhis sayesinde ameliyat olmuş ve hayatta kalmış. Ama artık bedeni eskisi gibi değil. Hayat kalitesi değişmiş.
Yine de kurtulmuş.
Peki, kendi hastalığından kurtulmuşken evladının kanser olduğunu öğrense?
Kendisinin kurtulduğu bir hastalıktan çocuğunu kurtaramasa?
Bir anne için bunun ne demek olduğunu anlatabilecek bir kelime var mı?
—
Bunlar size uzak hikâyeler gibi gelebilir. Ama benim için bunlar yalnızca ihtimaller değildi.
Son olduğunu bilmeden yaz tatiline çıkan insan babamdı.
Torunlarını görmek için memleketinden gelen insan dedemdi.
Kanserinden kurtulan, fakat sonrasında oğlunu kaybeden kadın babaannemdi.
Bunlar benim ailemdi. Ve bunlar, kanserle karşılaştığımda tanık olduğum hikâyelerin yalnızca bir kısmı…
—
Kemoterapi ve radyoterapi koridorlarında başka hayatlar da gördüm. Bekleyen insanları... Kimi yaşlı, kimi genç. Kimi konuşuyor, kimi susuyordu. Bazılarının gözlerinde korku, bazılarında çaresizlik, bazılarında ise hala umut vardı.
Get Özge Zehir’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
Ve annesinin kucağında sırasını bekleyen küçücük bir bebek.
Henüz acısını kelimelere dökemeyecek kadar küçük. Belki neden orada olduğunu bile bilmiyor. Sadece annesinin göğsüne yaslanmış, sırasını bekliyor.
O bebeği düşünün. Sonra annesini…Çaresizliği… Kucağındaki çocuğun acısını bilmek, ama onun yerine o acıyı çekememek nasıl bir his? İnsan böyle bir bekleyişin içinde umudunu nasıl korur?
Bütün bu koridorlarda yalnızca hastalar yoktu. Onlarla birlikte bekleyen insanlar da vardı. Sevdiklerinin gözünün içine bakıp sessizce acısını içine atarak bir umut arayanlar. Sonraki tedaviyi, sonraki sonucu, belki küçücük bir iyileşme belirtisini bekleyenler…
Ama zamanla zihnimi meşgul eden başka bir soru oldu.
Peki ya hastanın kendisi?
Biz sevdiğimiz birinin öleceğini öğrendiğimizde ne düşünüyoruz?
Ben onsuz ne yapacağım? Ben bu acıya nasıl dayanacağım? Ben hayatıma nasıl devam edeceğim?
Hep bir ben var cümlelerimizin içinde.
Elbette korkuyoruz. Elbette sevdiğimiz bir insanı kaybetme düşüncesi dayanılmaz geliyor. Ama bazen kendi kaybetme korkumuzun içinde, onun ne hissettiğini sormayı unutuyor olabilir miyiz?
Biz onsuz yaşayacağımız günlerden korkarken, o yaşayamayacağı günleri düşünmüyor mu? Biz onun yokluğuna nasıl alışacağımızı düşünürken, o sevdiklerinden ayrılmayı nasıl karşılıyor?
Ölmeyi beklemek... Bu nasıl bir duygu?
Bilmiyorum.
Çünkü ben babamla bunları hiç konuşmadım. Onun ölüm hakkında ne düşündüğünü, en çok neden korktuğunu, içinden neler geçtiğini hiçbir zaman bilemedim.
Belki umut ediyordu. Belki korkuyordu. Belki de bizim bilmediğimiz bambaşka şeyler düşünüyordu.
Bilmiyorum…
—
Şimdi size hayatın kıymetini bilin desem... Kendinizi sevin, sağlığınıza şükredin, anı yaşayın desem... Bunları zaten defalarca duymadınız mı?
Belki birkaç dakika düşünür, biraz hüzünlenir, sonra günlük hayatınıza dönersiniz. Bir iki gün sonra yine aynı telaşlar, aynı kaygılar...
Çünkü insan çoğu zaman son olduğunu bilmediği şeylerin içinde yaşıyor. Son tatilini yaparken bir sonraki yazı düşünüyor. Sevdiği insana sarılırken bir sonraki görüşmeyi. Bir sabah uyanırken ertesi sabahın da geleceğini varsayıyor.
Belki de hayatın en tuhaf yanı bu. Biz son olduğunu bilmeden yaşarken, bazı insanlar sonun yaklaştığını bilerek yaşamaya çalışıyor.
Ben onların gözlerinde korkuyu gördüm. Çaresizliği gördüm. Umudu da gördüm. Ama içlerinde neler yaşandığını hiçbir zaman tam olarak bilemedim.
Ve bugün hala aynı soruyu soruyorum:
Biz onları kaybetmenin nasıl hissettirdiğini bu kadar çok konuşurken, onların kendi hayatlarını kaybetmesinin nasıl hissettirdiğini hiç gerçekten düşündük mü?
